Μονοπάσσαλη vs Διπάσσαλη Βάση Φωτοβολταϊκών: Πλήρης Οδηγός Επιλογής (2026)

Στα φωτοβολταϊκά πάρκα εδάφους, η βάση στήριξης καθορίζει τρία πράγματα: πόσο γρήγορα εγκαθιστάς, πόσο κοστίζει η θεμελίωση, και πόσο αντέχει το σύστημα σε άνεμο και χιόνι. Η θεμελιώδης επιλογή είναι μονοπάσσαλη (single-pile) ή διπάσσαλη (double-pile).

Για τους υπόλοιπους τύπους εγκατάστασης, δες τις βάσεις φωτοβολταϊκών ανά εφαρμογή, από ταράτσα και κεραμοσκεπή μέχρι carport.

Σε αυτόν τον οδηγό δείχνουμε πότε ταιριάζει το κάθε σύστημα, με πραγματικά κριτήρια απόφασης βάσει εδάφους, ανέμου, budget, και ταχύτητας εγκατάστασης, βασισμένα σε δεκάδες MWp εγκαταστάσεων που έχει κατασκευάσει η AXINAR σε Ελλάδα, Γαλλία και Ιταλία.

Ξεκάθαρα η διαφορά

Η μονοπάσσαλη βάση έχει μία κατακόρυφη στήλη (pile) ανά «table» πάνελ. Πάνω σ’ αυτήν βιδώνεται μια μεταλλική δομή (rail + purlin) που κρατάει 20-30 πάνελ σε ένα ή δύο επίπεδα.

Η διπάσσαλη βάση έχει δύο κατακόρυφες στήλες ανά table, τοποθετημένες παράλληλα στην κατεύθυνση της κλίσης. Οι δύο στήλες συνδέονται με οριζόντια δοκό, και πάνω τους στηρίζεται η δομή των πάνελ.

Στην ουσία: μονοπάσσαλη = λιγότερα piles, λιγότερη θεμελίωση, ταχύτερη εγκατάσταση. Διπάσσαλη = διπλάσια piles, μεγαλύτερη σταθερότητα, μεγαλύτερη ανοχή σε ακραίες συνθήκες.

Πότε ταιριάζει η μονοπάσσαλη βάση

Η μονοπάσσαλη είναι η default επιλογή για την πλειοψηφία των έργων στην Ελλάδα. Ταιριάζει όταν:

• Το έδαφος είναι σταθερό: χωμάτινο με CPT/SPT resistance > 10 blows, ή αργιλώδες σε κατάλληλη υγρασία.
• Ο άνεμος στην περιοχή είναι μέτριος: βασική ταχύτητα ανέμου κατά EN 1991-1-4 (Eurocode 1) έως 27 m/s.
• Το χιόνι είναι κάτω από 1,5 kN/m²: ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας εκτός από ορεινές περιοχές.
• Ο χρόνος εγκατάστασης έχει σημασία: με μια μηχανή pile-driver, ένας τυπικός συνεργείος τοποθετεί 80-120 piles/ημέρα, δηλαδή 500-800 kWp/ημέρα.
• Ο προϋπολογισμός είναι σφιχτός: το κόστος θεμελίωσης μειώνεται 30-40% έναντι διπάσσαλης.

Στην πράξη, τα περισσότερα οικιακά (10-100 kWp) και μεσαία εμπορικά (100 kWp – 5 MWp) parks σε πεδινές και ημιπεδινές περιοχές της Ελλάδας κατασκευάζονται με μονοπάσσαλες βάσεις. Η Axisol 1P1V της AXINAR είναι μονοπάσσαλη με galvanized σε Magnelis® ZM430 coating.

Πότε ταιριάζει η διπάσσαλη βάση

Η διπάσσαλη γίνεται αναγκαία όταν οι συνθήκες βγαίνουν έξω από τους ασφαλείς περιθώριους της μονοπάσσαλης:

• Ισχυρός άνεμος: παράκτιες περιοχές, νησιά (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη Βόρειο τμήμα), εκτεθειμένοι λόφοι με βασική ταχύτητα ανέμου > 27 m/s.
• Έντονο χιόνι: ορεινές εγκαταστάσεις σε υψόμετρο > 800 m όπου το φορτίο χιονιού ξεπερνά τα 2 kN/m².
• Ασταθές έδαφος: αμμώδη ή μαλακά αργιλώδη εδάφη, γεωλογικά ασταθή σημεία, ή έδαφος με μεγάλη διακύμανση υγρασίας.
• Μακρύτερες table σε single row: όταν το έργο απαιτεί 40+ πάνελ ανά table, η επιπλέον σταθερότητα του δεύτερου pile γίνεται κρίσιμη.
• Μεγάλες γωνίες κλίσης: εγκαταστάσεις με tilt > 35° (κοντά στη βέλτιστη κλίση για βόρειες περιοχές) έχουν μεγαλύτερο μοχλοβραχίονα, οπότε ζητούν διπλή στήριξη.
• Αγροφωτοβολταϊκά (Agri-PV): τα συστήματα agri-PV East-West απαιτούν αυξημένο ύψος (2,5-4 m) για να περνούν αγροτικά μηχανήματα από κάτω. Το ψηλότερο σύστημα ζητά διπάσσαλη για ανθεκτικότητα.

Η Axisol 2P2V της AXINAR είναι διπάσσαλη με τα ίδια Magnelis® και θερμογαλβάνιση προδιαγραφές, σχεδιασμένη για wind zones 4 κατά τον ελληνικό εθνικό προσαρτημα του EN 1991-1-4.

Θεμελίωση, Τρεις επιλογές, τρία αποτελέσματα

Πριν αποφασίσεις μονοπάσσαλη ή διπάσσαλη, καθορίζεται ο τύπος θεμελίωσης. Οι επιλογές:

1. Ram-pile (κρουστική έμπηξη)

Η στήλη οδηγείται μέσα στο έδαφος με υδραυλική σφύρα. Ταχύτητα: 2-4 λεπτά ανά pile. Ιδανική για χωμάτινα και αργιλώδη εδάφη χωρίς πέτρες.

• Πλεονεκτήματα: Ταχύτητα (500-800 kWp/ημέρα), χαμηλό κόστος, χωρίς σκυρόδεμα, εύκολη αποξήλωση στο μέλλον.
• Μειονεκτήματα: Δεν λειτουργεί σε βραχώδη εδάφη, απαιτεί ειδικό μηχάνημα, θόρυβος κατά την εγκατάσταση.

2. Screw-pile (βιδωτή έμπηξη)

Η στήλη έχει σπείρα στην άκρη της και «βιδώνεται» στο έδαφος με ειδική κεφαλή. Ταχύτητα: 5-8 λεπτά ανά pile. Ιδανική για σχετικά σκληρά εδάφη με λίγες πέτρες.

• Πλεονεκτήματα: Λειτουργεί σε πιο δύσκολα εδάφη από ram-pile, ελεγχόμενο βάθος, χωρίς σκυρόδεμα.
• Μειονεκτήματα: Πιο ακριβό από ram-pile (15-25% περισσότερο), πιο αργή εγκατάσταση, πάλι όχι για βράχο.

3. Concrete foundation (σκυρόδεμα)

Ανοίγεται τρύπα, τοποθετείται pile, γεμίζεται με μπετόν. Ταχύτητα: πολύ αργή (χρειάζεται ξήρανση 7 ημερών). Ιδανική για βραχώδη εδάφη ή όπου τα άλλα δύο δεν είναι εφικτά.

• Πλεονεκτήματα: Δουλεύει παντού, μέγιστη αντοχή σε άνεμο.
• Μειονεκτήματα: Ακριβό (2-3× ram-pile), αργό, μη αναστρέψιμο (πρόβλημα σε agrophotovoltaics που θέλουν land restoration).

Ταχύτητα εγκατάστασης, Πραγματικά νούμερα

Για ένα τυπικό έργο 1 MWp σε ελληνικό αγρόκτημα με χωμάτινο έδαφος:

Η διαφορά χρόνου ~4-6 ημέρες ανά MWp μεταφράζεται σε κόστη εργασίας και ενοικίου εξοπλισμού, τα οποία είναι σημαντικά σε έργα που κάνουν πολλά MWp/μήνα.

Κόστος ανά kWp

Ενδεικτικές τιμές για Ελλάδα (τιμές 2026, χωρίς ΦΠΑ):

Το επιπλέον 40-50% κόστος της διπάσσαλης δικαιολογείται μόνο όταν η μονοπάσσαλη δεν καλύπτει τις συνθήκες. Αλλιώς, ρίχνει το επενδυτικό IRR του έργου.

Αντοχή στον άνεμο, Πώς υπολογίζεται

Η μελέτη γίνεται με βάση τον Eurocode 1 (EN 1991-1-4) με τον ελληνικό εθνικό προσαρτημα. Οι παράμετροι που μπαίνουν:

• Βασική ταχύτητα ανέμου (v_b,0) ανά wind zone (Zone 1: 27 m/s, Zone 2: 30 m/s, Zone 3: 33 m/s, Zone 4: 33 m/s).
• Terrain category (0-IV): επίπεδη επιφάνεια νερού, ανοιχτή πεδιάδα, ή αστικός ιστός.
• Ύψος πάνελ πάνω από το έδαφος: σε 1,5-2 m η μονοπάσσαλη είναι επαρκής. Πάνω από 2,5 m συνιστάται διπάσσαλη.
• Tilt angle: μεγαλύτερη κλίση = μεγαλύτερος μοχλοβραχίονας ανέμου.
• Panel dimensions και spacing: μεγαλύτερα panels (πχ 500-620 W bifacial) έχουν μεγαλύτερη επιφάνεια, οπότε μεγαλύτερα φορτία.

Η AXINAR παρέχει πλήρη static calculation report με κάθε προσφορά, βασισμένη σε Eurocode 1 και NF P 94-262 (γαλλικό πρότυπο για piles) για έργα που το απαιτούν. Ο μηχανικός σχεδιασμός γίνεται στη Θεσσαλονίκη.

Γεωλογία εδάφους, Ο πρωταρχικός παράγοντας

Πριν αποφασίσεις σύστημα βάσης, χρειάζεται γεωτεχνική μελέτη (CPT ή SPT tests) σε κάθε site. Χωρίς αυτήν, δουλεύεις με υποθέσεις.

Τυπικά αποτελέσματα και συστάσεις:

Χρήση σε πραγματικά έργα AXINAR

Η AXINAR έχει κατασκευάσει βάσεις για μεγάλα PV projects σε Ελλάδα, Γαλλία και Ιταλία. Παραδείγματα επιλογής:

• Ronchamp / Magny-Danigon, Γαλλία (5 MWc): Μονοπάσσαλη Axisol 1P1V με ram-pile, σε αγροτικό έδαφος με CPT resistance 15+ blows. Χρόνος εγκατάστασης βάσεων: 8 εβδομάδες.
• Massarosa, Ιταλία: Διπάσσαλη Axisol 2P2V σε ασταθές τυρφώδες έδαφος με ram-pile 3 m βάθος, με ενισχυμένο πρωτόκολλο anti-corrosion (Magnelis ZM620).
• Brou, Γαλλία: Agri-PV East-West σε αγρόκτημα, 2,8 m ύψος βάσης για διέλευση tractor. Διπάσσαλη υποχρεωτική λόγω ύψους.
• Geruge (Jura), Γαλλία: Ορεινή περιοχή με φορτίο χιονιού 2,5 kN/m². Διπάσσαλη με ενισχυμένη τραβέρσα, screw-pile λόγω βραχώδους εδάφους.

Magnelis® ή απλή θερμογαλβάνιση;

Ασχέτως αν πάς μονοπάσσαλη ή διπάσσαλη, το coating καθορίζει τη διάρκεια ζωής.

• Magnelis® ZM120 (120 g/m²): για μέτρια περιβάλλοντα, γαλλική κατηγορία C3, ελληνική εσωτερική Ελλάδα. Διάρκεια ζωής 25+ έτη.
• Magnelis® ZM430 (430 g/m²): για παράκτιες περιοχές έως 20 km από θάλασσα, κατηγορία C4. Διάρκεια 30+ έτη.
• Magnelis® ZM620 (620 g/m²): για ακραία υγρά/αλμυρά περιβάλλοντα, κατηγορία C5-M. Διάρκεια 40+ έτη.
• Hot-dip galvanization κατά EN ISO 1461: εναλλακτικό coating για ιδιαίτερα αγρεσσιβα περιβάλλοντα ή όπου απαιτείται πάχος επικάλυψης > 85 μm.

Στα PV έργα διάρκειας 25-30 ετών, η επιλογή coating είναι εξίσου σημαντική με την επιλογή βάσης.

Ο decision tree για την επιλογή

Πρακτικός οδηγός απόφασης:

1. Έχεις γεωτεχνική μελέτη; Αν όχι, ζήτησέ την. Χωρίς αυτή, όλες οι επιλογές είναι υποθέσεις.
2. Είναι εκτεθειμένο σε ισχυρό άνεμο (παράκτιο, νησιωτικό, υψηλά υψόμετρα); Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
3. Φορτίο χιονιού > 2 kN/m²; Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
4. Είναι agri-PV με ύψος > 2,5 m; Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
5. Είναι έδαφος ασταθές (χαλαρή άμμος, οργανικά); Ναι, διπάσσαλη. Όχι, μονοπάσσαλη.

Το 65-70% των έργων στην Ελλάδα καταλήγει σε μονοπάσσαλη λύση. Η διπάσσαλη είναι για ειδικές συνθήκες, όχι default επιλογή.

Συχνές Ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η επιλογή μονοπάσσαλης ή διπάσσαλης βάσης δεν είναι θέμα προτίμησης, είναι θέμα συνθηκών. Οι σωστές παράμετροι: γεωτεχνική μελέτη, wind zone του site, φορτίο χιονιού, ύψος πάνελ, budget. Στο 65-70% των ελληνικών έργων, η μονοπάσσαλη Axisol 1P1V είναι η σωστή επιλογή. Για ακραίες συνθήκες, η διπάσσαλη Axisol 2P2V γίνεται υποχρεωτική. Και οι δύο κατασκευάζονται στη Θεσσαλονίκη με Magnelis®, με δεκάδες MWp εγκαταστάσεων σε Ελλάδα, Γαλλία, και Ιταλία.