Μονοπάσσαλη vs Διπάσσαλη Βάση Φωτοβολταϊκών: Πλήρης Οδηγός Επιλογής (2026)

Στα φωτοβολταϊκά πάρκα εδάφους, η βάση στήριξης καθορίζει τρία πράγματα: πόσο γρήγορα εγκαθιστάς, πόσο κοστίζει η θεμελίωση, και πόσο αντέχει το σύστημα σε άνεμο και χιόνι. Η θεμελιώδης επιλογή είναι μονοπάσσαλη (single-pile) ή διπάσσαλη (double-pile).

Σε αυτόν τον οδηγό δείχνουμε πότε ταιριάζει το κάθε σύστημα, με πραγματικά κριτήρια απόφασης βάσει εδάφους, ανέμου, budget, και ταχύτητας εγκατάστασης, βασισμένα σε δεκάδες MWp εγκαταστάσεων που έχει κατασκευάσει η AXINAR σε Ελλάδα, Γαλλία και Ιταλία.

Ξεκάθαρα η διαφορά

Η μονοπάσσαλη βάση έχει μία κατακόρυφη στήλη (pile) ανά «table» πάνελ. Πάνω σ’ αυτήν βιδώνεται μια μεταλλική δομή (rail + purlin) που κρατάει 20-30 πάνελ σε ένα ή δύο επίπεδα.

Η διπάσσαλη βάση έχει δύο κατακόρυφες στήλες ανά table, τοποθετημένες παράλληλα στην κατεύθυνση της κλίσης. Οι δύο στήλες συνδέονται με οριζόντια δοκό, και πάνω τους στηρίζεται η δομή των πάνελ.

Στην ουσία: μονοπάσσαλη = λιγότερα piles, λιγότερη θεμελίωση, ταχύτερη εγκατάσταση. Διπάσσαλη = διπλάσια piles, μεγαλύτερη σταθερότητα, μεγαλύτερη ανοχή σε ακραίες συνθήκες.

Πότε ταιριάζει η μονοπάσσαλη βάση

Η μονοπάσσαλη είναι η default επιλογή για την πλειοψηφία των έργων στην Ελλάδα. Ταιριάζει όταν:

• Το έδαφος είναι σταθερό: χωμάτινο με CPT/SPT resistance > 10 blows, ή αργιλώδες σε κατάλληλη υγρασία.
• Ο άνεμος στην περιοχή είναι μέτριος: βασική ταχύτητα ανέμου κατά EN 1991-1-4 (Eurocode 1) έως 27 m/s.
• Το χιόνι είναι κάτω από 1,5 kN/m²: ισχύει για το μεγαλύτερο μέρος της Ελλάδας εκτός από ορεινές περιοχές.
• Ο χρόνος εγκατάστασης έχει σημασία: με μια μηχανή pile-driver, ένας τυπικός συνεργείος τοποθετεί 80-120 piles/ημέρα, δηλαδή 500-800 kWp/ημέρα.
• Ο προϋπολογισμός είναι σφιχτός: το κόστος θεμελίωσης μειώνεται 30-40% έναντι διπάσσαλης.

Στην πράξη, τα περισσότερα οικιακά (10-100 kWp) και μεσαία εμπορικά (100 kWp – 5 MWp) parks σε πεδινές και ημιπεδινές περιοχές της Ελλάδας κατασκευάζονται με μονοπάσσαλες βάσεις. Η Terrasol 1V της AXINAR είναι μονοπάσσαλη με galvanized σε Magnelis® ZM430 coating.

Πότε ταιριάζει η διπάσσαλη βάση

Η διπάσσαλη γίνεται αναγκαία όταν οι συνθήκες βγαίνουν έξω από τους ασφαλείς περιθώριους της μονοπάσσαλης:

• Ισχυρός άνεμος: παράκτιες περιοχές, νησιά (Κυκλάδες, Δωδεκάνησα, Κρήτη Βόρειο τμήμα), εκτεθειμένοι λόφοι με βασική ταχύτητα ανέμου > 27 m/s.
• Έντονο χιόνι: ορεινές εγκαταστάσεις σε υψόμετρο > 800 m όπου το φορτίο χιονιού ξεπερνά τα 2 kN/m².
• Ασταθές έδαφος: αμμώδη ή μαλακά αργιλώδη εδάφη, γεωλογικά ασταθή σημεία, ή έδαφος με μεγάλη διακύμανση υγρασίας.
• Μακρύτερες table σε single row: όταν το έργο απαιτεί 40+ πάνελ ανά table, η επιπλέον σταθερότητα του δεύτερου pile γίνεται κρίσιμη.
• Μεγάλες γωνίες κλίσης: εγκαταστάσεις με tilt > 35° (κοντά στη βέλτιστη κλίση για βόρειες περιοχές) έχουν μεγαλύτερο μοχλοβραχίονα, οπότε ζητούν διπλή στήριξη.
• Αγροφωτοβολταϊκά (Agri-PV): τα συστήματα agri-PV East-West απαιτούν αυξημένο ύψος (2,5-4 m) για να περνούν αγροτικά μηχανήματα από κάτω. Το ψηλότερο σύστημα ζητά διπάσσαλη για ανθεκτικότητα.

Η Terrasol 2V της AXINAR είναι διπάσσαλη με τα ίδια Magnelis® και θερμογαλβάνιση προδιαγραφές, σχεδιασμένη για wind zones 4 κατά τον ελληνικό εθνικό προσαρτημα του EN 1991-1-4.

Θεμελίωση, Τρεις επιλογές, τρία αποτελέσματα

Πριν αποφασίσεις μονοπάσσαλη ή διπάσσαλη, καθορίζεται ο τύπος θεμελίωσης. Οι επιλογές:

1. Ram-pile (κρουστική έμπηξη)

Η στήλη οδηγείται μέσα στο έδαφος με υδραυλική σφύρα. Ταχύτητα: 2-4 λεπτά ανά pile. Ιδανική για χωμάτινα και αργιλώδη εδάφη χωρίς πέτρες.

• Πλεονεκτήματα: Ταχύτητα (500-800 kWp/ημέρα), χαμηλό κόστος, χωρίς σκυρόδεμα, εύκολη αποξήλωση στο μέλλον.
• Μειονεκτήματα: Δεν λειτουργεί σε βραχώδη εδάφη, απαιτεί ειδικό μηχάνημα, θόρυβος κατά την εγκατάσταση.

2. Screw-pile (βιδωτή έμπηξη)

Η στήλη έχει σπείρα στην άκρη της και «βιδώνεται» στο έδαφος με ειδική κεφαλή. Ταχύτητα: 5-8 λεπτά ανά pile. Ιδανική για σχετικά σκληρά εδάφη με λίγες πέτρες.

• Πλεονεκτήματα: Λειτουργεί σε πιο δύσκολα εδάφη από ram-pile, ελεγχόμενο βάθος, χωρίς σκυρόδεμα.
• Μειονεκτήματα: Πιο ακριβό από ram-pile (15-25% περισσότερο), πιο αργή εγκατάσταση, πάλι όχι για βράχο.

3. Concrete foundation (σκυρόδεμα)

Ανοίγεται τρύπα, τοποθετείται pile, γεμίζεται με μπετόν. Ταχύτητα: πολύ αργή (χρειάζεται ξήρανση 7 ημερών). Ιδανική για βραχώδη εδάφη ή όπου τα άλλα δύο δεν είναι εφικτά.

• Πλεονεκτήματα: Δουλεύει παντού, μέγιστη αντοχή σε άνεμο.
• Μειονεκτήματα: Ακριβό (2-3× ram-pile), αργό, μη αναστρέψιμο (πρόβλημα σε agrophotovoltaics που θέλουν land restoration).

Ταχύτητα εγκατάστασης, Πραγματικά νούμερα

Για ένα τυπικό έργο 1 MWp σε ελληνικό αγρόκτημα με χωμάτινο έδαφος:

Η διαφορά χρόνου ~4-6 ημέρες ανά MWp μεταφράζεται σε κόστη εργασίας και ενοικίου εξοπλισμού, τα οποία είναι σημαντικά σε έργα που κάνουν πολλά MWp/μήνα.

Κόστος ανά kWp

Ενδεικτικές τιμές για Ελλάδα (τιμές 2026, χωρίς ΦΠΑ):

Το επιπλέον 40-50% κόστος της διπάσσαλης δικαιολογείται μόνο όταν η μονοπάσσαλη δεν καλύπτει τις συνθήκες. Αλλιώς, ρίχνει το επενδυτικό IRR του έργου.

Αντοχή στον άνεμο, Πώς υπολογίζεται

Η μελέτη γίνεται με βάση τον Eurocode 1 (EN 1991-1-4) με τον ελληνικό εθνικό προσαρτημα. Οι παράμετροι που μπαίνουν:

• Βασική ταχύτητα ανέμου (v_b,0) ανά wind zone (Zone 1: 27 m/s, Zone 2: 30 m/s, Zone 3: 33 m/s, Zone 4: 33 m/s).
• Terrain category (0-IV): επίπεδη επιφάνεια νερού, ανοιχτή πεδιάδα, ή αστικός ιστός.
• Ύψος πάνελ πάνω από το έδαφος: σε 1,5-2 m η μονοπάσσαλη είναι επαρκής. Πάνω από 2,5 m συνιστάται διπάσσαλη.
• Tilt angle: μεγαλύτερη κλίση = μεγαλύτερος μοχλοβραχίονας ανέμου.
• Panel dimensions και spacing: μεγαλύτερα panels (πχ 500-620 W bifacial) έχουν μεγαλύτερη επιφάνεια, οπότε μεγαλύτερα φορτία.

Η AXINAR παρέχει πλήρη static calculation report με κάθε προσφορά, βασισμένη σε Eurocode 1 και NF P 94-262 (γαλλικό πρότυπο για piles) για έργα που το απαιτούν. Ο μηχανικός σχεδιασμός γίνεται στη Θεσσαλονίκη.

Γεωλογία εδάφους, Ο πρωταρχικός παράγοντας

Πριν αποφασίσεις σύστημα βάσης, χρειάζεται γεωτεχνική μελέτη (CPT ή SPT tests) σε κάθε site. Χωρίς αυτήν, δουλεύεις με υποθέσεις.

Τυπικά αποτελέσματα και συστάσεις:

Χρήση σε πραγματικά έργα AXINAR

Η AXINAR έχει κατασκευάσει βάσεις για μεγάλα PV projects σε Ελλάδα, Γαλλία και Ιταλία. Παραδείγματα επιλογής:

• Ronchamp / Magny-Danigon, Γαλλία (5 MWc): Μονοπάσσαλη Terrasol 1V με ram-pile, σε αγροτικό έδαφος με CPT resistance 15+ blows. Χρόνος εγκατάστασης βάσεων: 8 εβδομάδες.
• Massarosa, Ιταλία: Διπάσσαλη Terrasol 2V σε ασταθές τυρφώδες έδαφος με ram-pile 3 m βάθος, με ενισχυμένο πρωτόκολλο anti-corrosion (Magnelis ZM620).
• Brou, Γαλλία: Agri-PV East-West σε αγρόκτημα, 2,8 m ύψος βάσης για διέλευση tractor. Διπάσσαλη υποχρεωτική λόγω ύψους.
• Geruge (Jura), Γαλλία: Ορεινή περιοχή με φορτίο χιονιού 2,5 kN/m². Διπάσσαλη με ενισχυμένη τραβέρσα, screw-pile λόγω βραχώδους εδάφους.

Magnelis® ή απλή θερμογαλβάνιση;

Ασχέτως αν πάς μονοπάσσαλη ή διπάσσαλη, το coating καθορίζει τη διάρκεια ζωής.

• Magnelis® ZM120 (120 g/m²): για μέτρια περιβάλλοντα, γαλλική κατηγορία C3, ελληνική εσωτερική Ελλάδα. Διάρκεια ζωής 25+ έτη.
• Magnelis® ZM430 (430 g/m²): για παράκτιες περιοχές έως 20 km από θάλασσα, κατηγορία C4. Διάρκεια 30+ έτη.
• Magnelis® ZM620 (620 g/m²): για ακραία υγρά/αλμυρά περιβάλλοντα, κατηγορία C5-M. Διάρκεια 40+ έτη.
• Hot-dip galvanization κατά EN ISO 1461: εναλλακτικό coating για ιδιαίτερα αγρεσσιβα περιβάλλοντα ή όπου απαιτείται πάχος επικάλυψης > 85 μm.

Στα PV έργα διάρκειας 25-30 ετών, η επιλογή coating είναι εξίσου σημαντική με την επιλογή βάσης.

Ο decision tree για την επιλογή

Πρακτικός οδηγός απόφασης:

1. Έχεις γεωτεχνική μελέτη; Αν όχι, ζήτησέ την. Χωρίς αυτή, όλες οι επιλογές είναι υποθέσεις.
2. Είναι εκτεθειμένο σε ισχυρό άνεμο (παράκτιο, νησιωτικό, υψηλά υψόμετρα); Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
3. Φορτίο χιονιού > 2 kN/m²; Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
4. Είναι agri-PV με ύψος > 2,5 m; Ναι, διπάσσαλη. Όχι, συνέχισε.
5. Είναι έδαφος ασταθές (χαλαρή άμμος, οργανικά); Ναι, διπάσσαλη. Όχι, μονοπάσσαλη.

Το 65-70% των έργων στην Ελλάδα καταλήγει σε μονοπάσσαλη λύση. Η διπάσσαλη είναι για ειδικές συνθήκες, όχι default επιλογή.

Συχνές Ερωτήσεις

Συμπέρασμα

Η επιλογή μονοπάσσαλης ή διπάσσαλης βάσης δεν είναι θέμα προτίμησης, είναι θέμα συνθηκών. Οι σωστές παράμετροι: γεωτεχνική μελέτη, wind zone του site, φορτίο χιονιού, ύψος πάνελ, budget. Στο 65-70% των ελληνικών έργων, η μονοπάσσαλη Terrasol 1V είναι η σωστή επιλογή. Για ακραίες συνθήκες, η διπάσσαλη Terrasol 2V γίνεται υποχρεωτική. Και οι δύο κατασκευάζονται στη Θεσσαλονίκη με Magnelis®, με δεκάδες MWp εγκαταστάσεων σε Ελλάδα, Γαλλία, και Ιταλία.